Bơm quá nhiều mỡ vào ổ bi: 7 hậu quả và cách khắc phục

Bơm quá nhiều mỡ vào ổ bi là lỗi bảo trì phổ biến. Mỡ dư làm phần tử lăn phải khuấy liên tục, tăng mô-men cản và nhiệt; áp suất trong vỏ ổ cũng có thể đẩy hỏng phớt. Dưới đây là cách nhận biết và xử lý mà không làm sự cố nặng hơn.

7 hậu quả của việc bơm dư mỡ

1. Nhiệt độ ổ tăng

Bi hoặc con lăn khuấy khối mỡ lớn tạo ma sát nội và làm nhiệt tăng sau bảo dưỡng. Ổ tốc độ cao thường nhạy nhất.

2. Mô-men cản và điện năng tăng

Động cơ phải tiêu tốn thêm năng lượng để thắng lực cản. Với nhiều mô-tơ nhỏ, tổn thất tích lũy có thể đáng kể.

3. Phớt bị đẩy hoặc biến dạng

Khi mỡ mới được bơm nhanh nhưng đường thoát bị đóng, áp suất tăng có thể làm môi phớt lật, tạo khe hở cho bụi và nước xâm nhập.

4. Mỡ rò ra ngoài

Mỡ thoát quanh phớt hoặc mặt ghép gây bẩn thiết bị, tạo nguy cơ trượt và làm đội bảo trì nhầm rằng ổ đang thiếu mỡ.

5. Dầu tách khỏi chất làm đặc

Nhiệt và lực cắt cao thúc đẩy tách dầu. Phần còn lại có thể khô, cứng và không phân phối đều vào vùng tiếp xúc.

6. Chu kỳ bảo dưỡng bị rối

Nếu cứ thấy rò là bơm thêm, lượng mỡ trong ổ ngày càng khó kiểm soát và dữ liệu tiêu hao không còn phản ánh tình trạng thật.

7. Tuổi thọ ổ giảm

Nhiệt, phớt hỏng và nhiễm bẩn kết hợp có thể thúc đẩy oxy hóa, mài mòn và hư hỏng bề mặt.

Dấu hiệu phân biệt dư mỡ với thiếu mỡ

Dư mỡ thường xuất hiện ngay sau tra mỡ, kèm nhiệt và rò tăng. Thiếu mỡ có thể gây tiếng ồn, rung và nhiệt tăng sau thời gian dài. Tuy nhiên, hai trạng thái có thể giống nhau; cần đối chiếu lượng đã bơm, đường thoát và xu hướng nhiệt.

Cách xử lý an toàn

1. Không tiếp tục bơm thêm chỉ vì thấy nhiệt hoặc rò.
2. Xác nhận đúng mã mỡ, lượng đã cấp và thời điểm cấp.
3. Kiểm tra đường xả, phớt và lỗ thông hơi.
4. Tuân thủ quy trình dừng máy hoặc chạy rà của nhà sản xuất thiết bị.
5. Ghi nhiệt độ, rung và dòng điện theo thời gian.
6. Kiểm tra căn chỉnh nếu nhiệt không giảm.

Làm sao xác định lượng mỡ phù hợp?

Lượng nạp phụ thuộc đường kính ổ, chiều rộng ổ, tốc độ, cấu tạo vỏ, phương pháp cấp và điều kiện môi trường. Công thức chỉ là điểm khởi đầu; cần hiệu chỉnh bằng nhiệt độ, rung, lượng xả và lịch sử thiết bị.

Xem thêm 9 nguyên nhân ổ bi nóng, cách xác định chu kỳ tra mỡ và hướng dẫn chọn mỡ theo thiết bị.